ด้วยในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2521 พื้นที่ราบเชิงเขาบรรทัดในเขตอำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี อำเภอเมืองสระแก้วอำเภอวัฒนานคร และอำเภอตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี ในสมัยนั้น หรือจังหวัดสระแก้วในปัจจุบันเป็นเขตติดต่อกับจังหวัดนครราชสีมาและบุรีรัมย์ เป็นพื้นที่ที่มีการแทรกซึมและใช้เป็นฐานปฏิบัติการของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ซึ่งได้บีบบังคับให้ราษฎรในท้องที่ส่งเสบียง ยารักษาโรค และอาวุธตลอดจนใช้เป็นฐานในการปลุกระดมมวลชน ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อความมั่นคงของชาติ
ราษฎรที่อาศัยอยู่ในบริเวณนี้เป็นผู้อพยพมาจากที่อื่น บุกรุกทำกินในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติจนพื้นที่ป่าโดยรอบเขาบรรทัดกลายเป็นป่าเสื่อมโทรม ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ขาดแคลนน้ำเพื่อการเพาะปลูก อยู่ในภาวะยากจน จึงต้องกลายเป็นผู้สนับสนุนผู้ก่อการร้ายโดยจำใจเพื่อความอยู่รอด อย่างไม่มีอนาคตและความหวัง เมื่อหน่วยเฉพาะกิจกองพลที่ 2 กองทัพภาคที่ 1 เข้ามาปฏิบัติงานในพื้นที่ พบว่าการต่อสู้ป้องกันและปราบปรามผู้ก่อการร้ายฯ เป็นไปด้วยความยากลำบาก ขาดความร่วมมือจากประชาชนในพื้นที่เพราะประชาชนเหล่านั้นได้ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงทราบถึงปัญหาความเดือดร้อนของพสกนิกรในบริเวณนี้จึงได้มีพระราชดำริให้มีการพัฒนาพื้นที่บริเวณที่ราบเชิงเขาบรรทัดขึ้นโดยพระราชทานแนวทางเพื่อการพัฒนาไว้ 3 ด้านคือ
1. พัฒนาด้านจิตใจของราษฎร
2.พัฒนาความรู้เพื่อการประกอบอาชีพ
3.จัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรให้ถูกต้อง
และได้โปรดเกล้าให้ม.จ.จักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ องคมนตรี ประสานงานกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กระทรวงกลาโหมและกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาตามพระราชดำริดำเนินการร่างโครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาจังหวัดปราจีนบุรี ตามพระราชดำริขึ้นตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2521 เป็นต้นมาและได้มีการแต่งตั้งคณะทำงานโครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาจังหวัดปราจีนบุรีตามพระราชดำริขึ้น คณะทำงานฯ ได้แบ่งพื้นที่การพัฒนาออกเป็น 7 พื้นที่ รวม 404,730ไร่ ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จทอดพระเนตรความก้าวหน้าของโครงการฯเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2525ได้มีพระราชดำริให้พิจารณาดำเนินการพัฒนาพื้นที่บริเวณเทือกเขาสามสิบเพิ่มเติมรวมเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 437,300 ไร่
องค์ประกอบของศูนย์การพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาอันเนื่องมาจากพระราชดำริจังหวัดสระแก้ว จังหวัดปราจีนบุรี
ศูนย์การพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาอันเนื่องมาจากพระราชดำริจังหวัดสระแก้ว จังหวัดปราจีนบุรี เป็นศูนย์ประสานการปฏิบัติงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในท้องที่จังหวัดสระแก้วและจังหวัดปราจีนบุรีที่อยู่ในความรับผิดชอบของส่วนฟื้นฟูพื้นที่อนุรักษ์สำนักฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่อนุรักษ์ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช ประกอบด้วย โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ทั้งหมด 7 โครงการฯ ได้แก่
(1) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา ป่าทับลาน 1 (บ้านทับลาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริตำบลบุพราหมณ์ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี
(2) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา ป่าทับบาน 2 (บ้านคลองตาหมื่น)อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลทุ่งโพธิ์ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี
(3) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาป่าท่ากะบาก 1 (บ้านท่ากะบาก) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลคลองน้ำเขียวอำเภอเมือง จังหวัดสระแก้ว
(4) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขาป่าท่ากะบาก 2 (บ้านคลองหมากนัด)อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลบ้านแก้ง อำเภอเมือง จังหวัดสระแก้ว
(5) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา ป่าโคกสูง 1 (บ้านห้วยชัน)อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลช่องกุ่ม อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
(6) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา ป่าโคกสูง 2 (บ้านภักดีแผ่นดิน)อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลหนองหมากฝ้าย อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
(7) โครงการพัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา ป่าเขาฉกรรจ์ (บ้านเขาสามสิบ)อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลเขาสามสิบ อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว
รวมเนื้อที่พัฒนาทั้งหมดประมาณ 437,300 ไร่
วัตถุประสงค์
1. เพื่อป้องกันการบุกรุกทำลายป่าสงวนแห่งชาติและเพื่อเสริมสร้างพื้นที่ป่าไม้ให้มากยิ่งขึ้น
2. เพื่อจัดที่อยู่อาศัยและที่ทำกินให้แก่ราษฎรที่บุกรุกทำกินอยู่อย่างกระจัดกระจายในเขตป่าสงวนแห่งชาติให้มาอยู่อาศัยเป็นหลักแหล่งอย่างถาวร โดยถูกต้องตามกฎหมาย ในรูปหมู่บ้านป่าไม้
3. เพื่อพัฒนาความรู้และสงเสริมอาชีพให้ราษฎรมีรายได้เพิ่มขึ้นสามารถดำรงชีพได้อย่างมีคุณภาพและมีความมั่นคงในทางเศรษฐกิจ
4. เพื่อพัฒนาจิตใจของราษฎรให้ยึดมั่นและภาคภูมิใจในสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษัตริย์ อยู่อาศัยในหมู่บ้านอย่างมีความสุข มีเกียรติ มีความหวังและรักถิ่นที่อยู่ของตนมากขึ้นเพื่อที่จะได้ร่วมกันพัฒนาหมู่บ้านของตนให้เจริญมั่นคงถาวรต่อไป
เป้าหมาย
1. จัดที่อยู่อาศัยและที่ทำกินให้แก่ราษฎรในรูปหมู่บ้านป่าไม้ ครอบครัวละไม่เกิน 15 ไร่
2. ให้ความรู้และส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมที่เหมาะสม รวมถึงอุตสาหกรรมในครัวเรือนและอาชีพเสริมอื่นๆ
3. ปลูกฟื้นฟูสภาพป่าเสื่อมโทรมที่ถูกบุกรุกทำลายไปให้กลับมีสภาพสมบูรณ์ดังเดิม
4. จัดจ้างแรงงานในท้องถิ่นในการดำเนินงานของโครงการฯ ต่างๆ ในศูนย์การพัฒนา
5. พัฒนาจิตใจราษฎรให้ยึดถือหลักการช่วยเหลือตนเอง และช่วยเหลือซึ่งกันและกันเป็นสำคัญ
6. ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆในการจัดสร้างสาธารณูปโภค เช่น อ่างเก็บน้ำและระบบส่งน้ำ ถนน ไฟฟ้า วัด โรงเรียนและสถานีอนามัย
7. เมื่อหมู่บ้านได้รับการพัฒนาเป็นปึกแผ่นแล้วจะส่งเสริมให้แปรสภาพเป็นหมู่บ้านสหกรณ์การเกษตรต่อไป
ผลการปฏิบัติงานเพียงสิ้นปีงบประมาณ 2549
1. ปลูกฟื้นฟูสภาพป่าเป็นจำนวน 69,540ไร่ (ท้องที่จังหวัดสระแก้ว 51,230 ไร่)
2. ปลูกหวายตามแนวพระราชดำริ เป็นจำนวน1,500 ไร่ (ท้องที่จังหวัดสระแก้ว)
3. จัดหมู่บ้านป่าไม้,พัฒนาหมู่บ้านเดิม และจัดที่ดินทำกินให้ราษฎร จำนวน 9 หมู่บ้านปัจจุบันยุติการดำเนินการแล้ว (ท้องที่จังหวัดสระแก้ว 7 หมู่บ้าน)
ผลการดำเนินงาน 2552
- ดำเนินการปลูกป่าท่ากะบาก ป่าทับลาน ป่าโคกสูง ป่าเขาฉกรรจ์ รวมพื้นที่ปลูกประมาณ 71,000 ไร่ และปลูกหวายตามแนวพระราชดำริ จำนวน 1,200 ไร่ ตลอดจนจัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรและส่งเสริมพัฒนาอาชีพในระบบวนเกษตรแก่ราษฎรและส่งเสริมพัฒนาอาชีพ
- เพาะพันธุ์สัตว์ป่าที่หายาก ใกล้สูญพันธุ์ เพื่อสร้างความสมดุลให้กับธรรมชาติ
- ก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ จำนวน 17 อ่าง ฝายทดน้ำ จำนวน 24 ฝาย
- ส่งเสริมการประกอบอาชีพแก่ราษฎร เช่น สหกรณ์เลี้ยงโคนมสมาชิก 45 ราย สัตว์ปีก 3,000 ตัว อุดหนุนเงินประมาณ 3.8 ล้านบาท / ส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงสัตว์ปีก 125 ราย
- ฝึกอบรมราษฎรให้รู้จักหวงแหนทรัพยากรธรรมชาติ การฝึกอบรมอาสาสมัครพิทักษ์ป่า
- ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำในโครงการ 20 แห่ง รวมพื้นที่ 30,585 ไร่ จำนวนพันธุ์ปลา 5,410,000 ตัว